Giới thiệu về Kinh thành Huế
Kinh thành Huế, hay còn gọi là Thuận Hóa Kinh thành, là một trong những công trình kiến trúc đồ sộ và tráng lệ nhất Việt Nam. Đây là nơi đóng đô của các vị vua nhà Nguyễn trong suốt 143 năm, từ năm 1802 đến năm 1945. Với kiến trúc độc đáo, kết hợp hài hòa giữa yếu tố Á Đông và phương Tây, Kinh thành Huế đã được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới.
Kinh thành Huế nằm ở đâu?
Kinh thành Huế, một trong những di sản văn hóa thế giới nổi tiếng của Việt Nam, tọa lạc tại thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế. Nơi đây được chọn làm kinh đô của triều Nguyễn trong suốt 143 năm, từ năm 1802 đến năm 1945.
Vị trí địa lý:
- Bờ bắc sông Hương: Kinh thành Huế được xây dựng bên bờ bắc sông Hương thơ mộng, với núi Ngự Bình làm tiền án và hai hòn đảo nhỏ trên sông Hương (Cồn Hến – Cồn Dã Viên) làm rồng chầu hổ phục.
- Trung tâm thành phố Huế: Kinh thành nằm ngay trung tâm thành phố Huế, thuận tiện cho việc di chuyển và tham quan.
Tại sao bạn nên đến thăm Kinh thành Huế?
- Khám phá lịch sử: Tìm hiểu về lịch sử hình thành và phát triển của một triều đại phong kiến.
- Chiêm ngưỡng kiến trúc: Ngắm nhìn những công trình kiến trúc độc đáo và tráng lệ.
- Trải nghiệm văn hóa: Tham gia các lễ hội truyền thống và thưởng thức ẩm thực Huế.
Lịch sử Kinh thành Huế
Kinh thành Huế bắt đầu được xây dựng từ mùa hè năm 1805, dưới thời vua Gia Long. Trước đó, từ năm 1803 việc quy hoạch kinh thành đã được diễn ra. Toàn bộ quá trình khảo sát thực địa do chính vua Gia Long và các đại thần triều Nguyễn đảm nhận.
So với cố đô thành Phú Xuân, Kinh thành Huế xưa được mở rộng hơn rất nhiều. Đợt thi công vào năm 1805, triều đình phải huy động khoảng 30 nghìn dân và lính phục vụ cho việc ngăn sông, đào hào. 10 cửa xung quanh kinh thành bắt đầu được xây dựng từ năm 1809.
Đến năm 1818, số người huy động xây dựng thành lên đến 80 nghìn người, tập trung xây gạch ốp ở 4 mặt Đông – Tây – Nam – Bắc. Đến năm 1831-1832, vua Minh Mạng cho xây dựng thêm tường bắn ở mặt ngoài của vòng thành, hoàn thiện kiến trúc của kinh thành.
Mô tả kiến trúc Kinh thành Huế
Kinh Thành Huế được quy hoạch bên bờ Bắc sông Hương, xoay mặt về hướng Nam, với diện tích mặt bằng 520 ha. Kinh Thành và mọi công trình kiến trúc của Hoàng Thành, Tử Cấm Thành đều xoay về hướng Nam, hướng mà trong Kinh Dịch đã ghi “Thánh nhân nam diện nhi thính thiên hạ” (ý nói vua quay mặt về hướng Nam để cai trị thiên hạ).
Kinh thành Huế được bao quanh bởi thành lũy có chu vi gần 10km, dày 21m, cao 6,6m. Vòng thành được xây khúc khuỷu và được bố trí những pháo đài cách đều nhau. Phía ngoài vòng thành là hệ thống sông và hào bao quanh với chức năng bảo vệ và giao thông đường thủy. Tòa thành có tổng cộng 10 cửa chính:
1. Cửa Chính Bắc (cửa Hậu): nằm ở mặt sau Kinh Thành
2. Cửa Tây – Bắc (cửa An Hòa)
3. Cửa Chính Tây
4. Cửa Tây – Nam (cửa Hữu): bên phải Kinh Thành
5. Cửa Chính Nam (cửa Nhà Đồ)
6. Cửa Quảng Đức
7. Cửa Thể Nhơn (cửa Ngăn)
8. Cửa Đông – Nam (cửa Thượng Tứ)
9. Cửa Chính Đông (cửa Đông Ba)
10. Cửa Đông – Bắc (cửa Kẻ Trài)
Ngoài 10 cửa chính như trên, Kinh thành Huế còn có cửa Trấn Bình Môn và hai cửa bằng đường thủy là: Đông Thành Thủy Quan và Tây Thành Thủy Quan.
Chính giữa mặt trước thành có cột cờ, được gọi là Kỳ Đài.
Bên trong Kinh thành, có nhà dân, nhà các quan lại ở và phần quan trọng nhất là Khu vực Hoàng Thành – nơi ở và làm việc của vua và hoàng gia.
Khám phá các di tích trong Kinh thành Huế
1. Kỳ Đài
Hay còn gọi là Cột Cờ, nằm chính giữa mặt nam của kinh thành Huế thuộc phạm vi pháo đài Nam Chánh cũng là nơi treo cờ của triều đình. Kỳ Đài được xây dựng vào năm Gia Long thứ 6 (1807) cùng thời gian xây dựng kinh thành Huế. Đến thời Minh Mạng, Kỳ Đài được tu sửa vào các năm 1829, 1831 và 1840.
2. Điện Long An
Điện Long An trước đây và hiện nay là Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế
Điện được xây dựng vào năm 1845, thời vua Thiệu Trị với tên gọi là Điện Long An trong cung Bảo Định, phường Tây Lộc (Huế) là nơi nghỉ của vua sau khi tiến hành lễ Tịch điền (cày ruộng) mỗi đầu xuân. Đây cũng là nơi vua Thiệu Trị thường đến nghỉ ngơi, đọc sách, làm thơ, ngâm vịnh.
3. Bảo tàng Mỹ thuật Cung đình Huế
Tại số 3, Lê Trực, Huế. Tòa nhà chính của viện bảo tàng chính là điện Long An xây năm 1845 dưới thời vua Thiệu Trị. Hiện bảo tàng trưng bày hơn 300 hiện vật bằng vàng, sành, sứ, pháp lam Huế, ngự y và ngự dụng, trang phục của hoàng thất nhà Nguyễn. Bảo tàng Mỹ thuật Cung đình Huế giúp người tham quan một cái nhìn tổng thể về cuộc sống cung đình Huế.
4. Đình Phú Xuân
Đình Phú Xuân được xây dựng nửa đầu thế kỷ XIX ở tổng Phú Xuân, huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế; nay thuộc phường Tây Lộc, thành phố Huế, cách trung tâm thành phố 2 km về phía bắc.
5. Hồ Tịnh Tâm
Hồ Tịnh Tâm là một di tích được kiến tạo dưới triều Nguyễn. Trước đây, hồ nguyên là vết tích của đoạn sông Kim Long chảy qua Huế. Đầu triều Gia Long, triều đình cho cải tạo một số đoạn sông và khơi dòng theo hướng khác để tạo thành Ngự Hà và hồ Ký Tế. Hai bãi nổi trong hồ này được dùng làm nơi xây dựng kho chứa thuốc súng và diêm tiêu.
Năm Minh Mạng thứ 3 (1822), triều Nguyễn đã huy động tới 8000 binh lính tham gia vào việc cải tạo hồ. Năm 1838, vua Minh Mạng cho di dời hai kho sang phía đông, tái thiết nơi này thành chốn tiêu dao, giải trí và gọi là hồ Tịnh Tâm. Dưới thời vua Thiệu Trị đây được xem là một trong 20 cảnh đẹp đất Thần Kinh.
6. Tàng thư lâu
Tàng thư lâu được xây dựng năm 1825 trên hồ Học Hải trong kinh thành Huế, dùng làm nơi lưu các công văn cũ của cơ quan và lục bộ triều đình nhà Nguyễn. Đây có thể coi là một Tàng Kinh Các của Việt Nam dưới triều Nguyễn lưu trữ các tài liệu văn bản quý hiếm liên quan đến sinh hoạt của triều đình và biến đổi của đất nước.
Chỉ riêng số địa bạ thời Gia Long và Minh Mạng lưu trữ ở đây đã lên đến 12.000 tập. Đây là nơi rất quan trọng trong việc chứa các tài liệu và địa bạ, giấy tờ quan trọng lúc bấy giờ.
7. Viện Cơ Mật – Tam Tòa
Là cơ quan tư vấn của nhà vua gồm bốn vị đại thần từ Tam Phẩm trở lên, là Đại học sĩ của các điện Đông Các, Văn Minh, Võ Hiển và Cần Chánh. Viện lúc đầu đặt ở nhà Tả Vu.
Sau khi kinh đô thất thủ năm 1885 phải dời đi đến nhà của bộ Lễ, rồi bộ Binh, và cuối cùng là về chùa Giác Hoàng cùng với toà Giám Sát (của người Pháp) và Trực Phòng các bộ nên gọi là Tam Tòa. Hiện nay Tam Tòa nằm ở địa chỉ 23 Tống Duy Tân, thuộc phường Đông Ba, ở góc Đông-Nam bên trong kinh thành Huế, hiện là trụ sở của Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế.
8. Đàn Xã Tắc
Đàn Xã Tắc được xây dưới thời vua Gia Long vào tháng 4 năm 1806 để tế cúng thần đất (xã) và thần ngũ cốc (tắc). Ví trí Đàn Xã Tắc hiện nay nằm tại phường Thuận Hòa, thành nội Huế, trong ô phố giới hạn bởi 4 mặt: mặt Bắc – đường: Ngô Thời Nhiệm, mặt Nam – đường Trần Nguyên Hãn, mặt Đông – đường Trần Nguyên Đán, mặt Tây – đường Nguyễn Cư Trinh.
9. Cửu vị thần công
Bốn khẩu có tên Xuân, Hạ, Thu, Đông
Cửu vị thần công là tên gọi 9 khẩu thần công được các nghệ nhân Huế đúc dưới thời vua Gia Long. Sau khi đánh bại nhà Tây Sơn, khi lên ngôi, vua Gia Long liền cho các nghệ nhân đương thời tập trung tất cả chiến lợi phẩm là binh khí và vật dụng bằng đồng để đúc thành 9 khẩu thần công làm vật chứng cho chiến thắng vẻ vang của mình. Công việc đúc chính thức từ năm 1803 và hoàn thành vào năm 1804.
10. Các pháo đài
Các pháo đài được xây dựng nằm ở các eo bầu lồi ra ngoài dọc thân thành. Chúng được bố trí cách đều nhau, kèm theo là hệ thống tường bắn, pháo nhãn, xưởng súng, kho đạn, điếm canh… với tổng chiều dài hơn 11 km. Tường pháo đài bên trong đắp bằng đất, phía trong và phía ngoài được xây ốp bằng gạch vồ.
Toàn bộ vòng thành có cả thảy 24 pháo đài, bao gồm 5 pháo đài cho mỗi mặt thành và 4 pháo đài đặt ở bốn góc thành. Mỗi pháo đài được đặt tên riêng, chữ đầu của mỗi tên được lấy từ một trong 4 hướng Nam, Bắc, Đông, Tây. Ngoài ra, ở góc Đông Bắc còn có Trấn Bình đài, được xem là pháo đài thứ 25 của Kinh thành, được nối thông với Kinh thành qua một cửa gọi là Thái Bình môn.
Kinh thành Huế, một trong những di sản văn hóa thế giới nổi tiếng nhất Việt Nam, đang mở rộng vòng tay chào đón du khách. Với kiến trúc độc đáo, không gian yên bình và những câu chuyện lịch sử hấp dẫn, Kinh thành Huế hứa hẹn sẽ mang đến cho bạn những trải nghiệm khó quên. Đừng bỏ lỡ cơ hội khám phá ngay! Hãy lên kế hoạch cho chuyến du lịch Huế của mình và đắm mình trong vẻ đẹp cổ kính của kinh đô một thời. Chia sẻ ngay những hình ảnh và cảm xúc của bạn trên mạng xã hội để cùng bạn bè khám phá nhé!
